Roztocze rozkochało nas w sobie za sielskość, idylliczne krajobrazy, wielokulturowość. To kraina w Polsce, która potrafi przenieść do świata dziecięcych fantazji i naszych obecnych marzeń – o kameralnym domku wśród przyrody. 

Roztocze dzieli się na trzy mezoregiony:

  • Roztocze Zachodnie (dzielone na Roztocza Gorajskie oraz Roztocze Szczebrzeszyńskie, leży w województwie lubelskim)
  • Roztocze Środkowe – (zwane też Roztoczem Tomaszowskim, leżące w przewadze województwie lubelskim, niewielka część sięga województwa podkarpackiego)
  • Roztocze Wschodnie (zwane też Południowym, 80% tej części należy do Ukrainy, a w Polsce zajmuje terytorium województwa lubelskiego i podkarpackiego)

Poznajcie atrakcje Roztocza w części województwa lubelskiego – gdyż na tym fragmencie skupiliśmy się podróżując po Roztoczu.

ZWIERZYNIEC

Zwierzyniec to urokliwe miasteczko nazywane „sercem Roztocza”. Mnóstwo tutaj miejsc, które warto zobaczyć. Zwierzyniec stanowi także idealną bazę wypadową do zwiedzania roztoczańskiej krainy w województwie lubelskim.
Zwierzyniec jest nierozerwalnie związany z historią rodu Zamoyskich (Ordynacja Zamoyska), którzy w tym oto miejscu posiadali pałacyk myśliwski oraz wielki teren z dzikimi zwierzętami – stąd nazwa Zwierzyniec.

Co warto zwiedzić w Zwierzyńcu?

  • Kościół Na Wodzie pw. św. Jana Nepomucena – najczęściej fotografowane miejsce w miasteczku.
  • Zabytkowy Browar Zwierzyniec założony przez Ordynację Zamoyską i oferujący zwiedzanie oraz degustację lokalnego trunku.
  • Pałac Plenipotenta w stylu szwajcarskim (dawna siedziba Ordynacji Zamoyskich) będący siedzibą dyrekcji Roztoczańskiego Parku Narodowego.
  • Zwierzyńczyk z licznymi kanałami i mostkami.

W okolicach Zwierzyńca znajduje się również sporo atrakcji. Opisujemy je w dalszej części artykułu.

Przeczytajcie: Szczecin – co warto zobaczyć! Atrakcje miasta pełne zapachu czekolady.

STAWY ECHO

W pobliskich okolicach Zwierzyńca są Stawy Echo – 9 sztucznych zbiorników wodnych na terenie mokradeł. Niestety na chwilę obecną większość stawów wyschła, ale pięknie nadal jest zachowany staw z plażą. Jest to miejsce odpoczynku dla mieszkańców Zwierzyńca i turystów. Na trasie zwiedzania Stawów Echo natkniecie się na drewnianą platformę przy plaży i wieżę widokową. Można tutaj podziwiać ptaki, a nawet spotkać koniki polskie – symbol Roztocza.

FLORIANKA

W pobliżu Zwierzyńca jest również słynna Florianka, do której nie dojedzie się samochodem. Można tutaj dotrzeć pieszo, rowerem lub meleksem. My zdecydowaliśmy się na wycieczkę rowerową, a rowery wypożyczyliśmy w Zwierzyńcu. Powyżej opisywane Stawy Echo znajdują się na trasie rowerowej prowadzącej do Florianki.

Florianka to dawna osada ordynacka, w której znajdziecie Izbę Leśną (przybliża życie leśników i ich rodzin) wraz z sielskim otoczeniem oraz Ośrodek Hodowli Konika Polskiego, w którym zobaczycie te przemiłe zwierzęta.

CIEKAWOSTKA

Konik polski to rasa niewielkiego konia, który jest długowieczny i odporny na choroby. Cechuje go także łagodność. Potrafi przetrwać w trudnych warunkach. Jego umaszczenie jest zazwyczaj myszate lub ciemnogniade i cechuje je niewielki wzrost i krępa budowa ciała.

Koniki polskie pochodzą z Polski i ich historia jest związana z tarpanami, które wyginęły. Nazwę „konik polski” wprowadził do nomenklatury Tadeusz Vetulani i dzięki jego zaangażowaniu rasa ta została odtwarzana i rozwijana w warunkach półdzikich. Stąd do dzisiaj możemy cieszyć się widokiem koników polskich.

Przeczytajcie: Wyspa Runde w Norwegii – magiczny ptasi raj.

REZERWAT CZARTOWE POLE

„Jeno czarci tam hasali” – od tych słów powstała nazwa rezerwatu Czartowe Pole – miejsca magicznego i pełnego bujnej roślinności. Idąc wzdłuż drewnianych kładek (ścieżka górna i dolna zataczająca koło) podziwiać można rwącą rzekę Sopot, małe wodospady, bogatą roślinność, a nawet ruiny dawnej papierni. Papiernia dawniej pełniła funkcję przemysłu papierniczego dla Ordynacji Zamoyskiej. Uważni w czasie wędrówki po Czartowym Polu odkryją mogiły partyzantów. Warto się tutaj wybrać, gdyż to piękna atrakcja Roztocza.

REZERWAT PRZYRODY NAD TANWIĄ

Kolejnym rezerwatem na Roztoczu w województwie lubelskim jest Rezerwat Przyrody Nad Tanwią (wieś Rebizanty). To właśnie płynąca przez rezerwat rzeka Tanew utworzyła 24 progi skalne z małymi wodospadami zwanymi „szumami”. Idąc ścieżką przyrodniczą „Szlak Szumów” doświadczycie w pełni urody tegoż miejsca. A bardziej wytrwali mogą odbić na szlak niebieski prowadzący przez las i dojść do największego na Roztoczu wodospadu Na Jeleniu.

ROZTOCZAŃSKI PARK NARODOWY Z BUKOWĄ I PIASECZNĄ GÓRĄ

Roztoczański Park Narodowy to wizytówka Roztocza. Tej atrakcji będąc na Roztoczu pominąć nie można. Będąc w Zwierzyńcu przejdziecie przez drewnianą bramę wprowadzającą do pięknego parku i stąd warto ruszyć na Bukową Górę (310 m n.p.m), z której widoki są jak z Toskanii – pofałdowane, wielobarwne wzgórza  (tzw. miedze) pokryte pojedynczymi drzewami, a w oddali wieś Sochy. Idąc na Bukową Górę miniecie na trasie tzw. „Głaz Papieski” i Pomnik Pamięci Poległych Leśników.

W drodze powrotnej z Bukowej Góry warto zejść ze szlaku i ruszyć w stronę Piasecznej Góry (298 m n.p.m.), z której rozpościerają się malownicze widoki. Idąc dalszą trasą przez las sosnowy dotrzecie do Zwierzyńca.

BIAŁA GÓRA I WIEŻA WIDOKOWA

Będąc na Roztoczu w lubelskim nie mogliśmy pominąć Białej Góry. Wybraliśmy się w to miejsce w czasie zachodu słońca. U celu jest wieża widokowa, z której rozpościerają się malownicze krajobrazy. Dojście na Białą Górę jest bardzo proste i krótkie – to tylko 1 kilometr spaceru i jest się na miejscu. To tutaj pasą się też koniki polskie i krowy, które wspaniale dopełniają sielski krajobraz.

ZAGRODA GUCIÓW

W Zagrodzie Guciów skosztowaliśmy regionalnej, roztoczańskiej kuchni. Zagroda Guciów to skansen, w którym można obejrzeć oryginalne wnętrza oraz wystawę meteorytów, pasą się na zewnątrz kózki i jest karczma serwująca roztoczańskie jedzenie, a więc kaszankę, dania z kaszą gryczaną, zupę z pokrzywy, łupcie (lokalna odmiana gołąbków), pstrąga roztoczańskiego i inne smakołyki z tychże terenów. Polecamy wizytę w Zagrodzie Guciów!

JÓZEFÓW I KAMIENIOŁOM BABIA DOLINA

W czasie podroży po Roztoczu zawitaliśmy do Józefowa – niewielkiego miasteczka, którego historia jest mocno związana z Żydami, którzy tutaj licznie mieszkali. W Józefowie można zobaczyć żydowską synagogę (obecnie pełniącą funkcję biblioteki), cmentarz żydowski tzw. kirkut, ciekawą fontannę pośrodku Rynku przedstawiającą zwierzęta żyjące na Roztoczu.

Ciekawym miejscem w Józefowie jest Kamieniołom Babia Dolina z wieżą widokową – tam również się wybraliśmy. Przez kamieniołom prowadzi ścieżka dydaktyczna, dzięki której dowiadujemy się jak formowały się wapienie 20 milionów lat temu.

SZCZEBRZESZYN

Szczebrzeszyn słynie z pomnika chrząszcza! I to tego chrząszcza, który wystąpił w wierszu Jana Brzechwy. Któż z nas nie zna tego fragmentu łamańca językowego: „W Szczebrzeszynie chrząszcz brzmi w trzcinie”. Co istotne – w Szczebrzeszynie co roku odbywa się festiwal „Stolica Języka Polskiego”. Prócz zdjęcia ze słynnym chrząszczem polecamy odwiedzić tutejsze dwa kościoły i synagogę.

LASY JANOWSKIE

Roztocze słynie z lasów, a te najbardziej malownicze to Lasy Janowskie. Nie mogliśmy odmówić sobie ich odwiedzenia. W czasie eksploracji Lasów Janowskich doświadczycie mnóstwa atrakcji i ciekawych miejsc.

Atrakcje Lasów Janowskich na Roztoczu:

  • Porytowe Wzgórze z pomnikiem i cmentarzem – miejsce upamiętniające bitwę partyzancką z 14 czerwca 1944 roku.
  • Imielty Ług z trasą przyrodniczą – bagienny rezerwat otoczony stawami.
  • Uroczysko Kruczek z kapliczką – mistyczne i tajemnicze miejsce, w którym rozgrywały się spotkania i walki partyzanckie NZS i AK. Legenda powiada, iż to tutaj zatrzymał się Św. Antoni w czasie swojej wędrówki. Odpoczywał przy kamieniu, z którego trysnęło uzdrawiające źródło.
  • Zoom Natury – nad Zalewem Janowskim, miejsce rekreacji.
  • Szklarnia – ostoja konika biłgorajskiego i sielskie miejsce. Znajduje się tutaj tylko kilka chat i Szkoła Suki Biłgorajskiej (instrument muzyczny).

BEŁŻEC

Miejscowość Bełżec to jedyne smutne miejsce, które zwiedziliśmy będąc na Roztoczu. W Bełżcu znajduje się Muzeum i Miejsce Pamięci na terenie jednego z największych cmentarzysk II wojny światowej. W Bełżcu naziści stworzyli obóz zagłady funkcjonujący w latach 1942 – 1943. Dane wskazują, iż doszło tutaj do eksterminacji ok. 450 tysięcy Żydów z Polski, ale i też z innych krajów. Przez wiele lat miejsce nie było w odpowiedni sposób upamiętnione. Dzięki zaangażowaniu rządu polskiego i amerykańskiej organizacji poświęconej Holokaustowi powstało muzeum – przejmujące i zadziwiające, iż coś tak strasznego zapisało się na kartach historii świata. Zarówno wnętrze, jak i teren zewnętrzny obiektu porusza i wybudza ogrom refleksji.

RUINY CERKWII W KNIAZIACH

Jeśli lubicie odwiedzać tajemnicze miejsca to ruiny cerkwi w Kniaziach pod wezwaniem św. Paraskewii na pewno Was zainteresują. Ta akurat leży jeszcze w województwie lubelskim. Wiele innych ciekawych roztoczańskich cerkwi znajdziecie już w części podkarpackiej.

Ruiny cerkwi w Kniaziach posłużyły również jako plan filmowy. Na ich terenie nakręcono ostatnią scenę filmu pt.: „Zimna wojna” w reżyserii Pawła Pawlikowskiego.

Świątynia powstała w latach 1798 – 1806 dzięki lubyckim kniaziom. W czasie swojej świetności obiekt był w stanie pomieścić mnóstwo wiernych, a jego wnętrze zdobiły niesamowite polichromie. Czasy II wojny światowej nie były dla cerkwi łaskawe – doznała zniszczeń i popadła w ruinę. Tak jest do dziś. Zachowane eksponaty z wnętrza cerkwi można obejrzeć w muzeum w Jarosławiu. Tuż obok cerkwi jest opuszczony cmentarz – i to miejsce warto zwiedzić. A jeśli wybierzecie się w głąb wsi odnajdziecie cmentarz drugi.

ZAMOŚĆ – CZY TO ROZTOCZE?

Będąc na Roztoczu w województwie lubelskim warto odwiedzić malowniczy Zamość nazywany Padwą północy i wpisane na listę Unesco. Ale czy Zamość to jeszcze Roztocze? Otóż nie. Miasto znajduje się obok wzniesień Roztocza, a dokładnie w obniżeniu Padołu Zamojskiego. Pamiętajcie o tym, iż Zamość nie należy do atrakcji Roztocza, ale mimo wszystko będąc tutaj warto odwiedzić to piękne miejsce.

Co zobaczyć w Zamościu?

  • Rynek Wielki i Ratusz
  • Ormiańskie kamienice
  • Mury obronne i podziemne trasy turystyczne (Twierdza Zamość, Bastion VII)
  • Katedrę Zamojską, kościół Franciszkanów
  • Synagogę Starą (we wnętrzach jest muzeum Żydów z Zamościa i okolic)
  • Pałac Zamoyskich z pomnikiem Jana Zamoyskiego
  • Dom Marka Grechuty
  • Arsenał z Bramą Szczebrzeszyńską
  • Park Miejski
  • Kładki widokowe, z których roztacza się panorama miasta
  • Miejsca związane z ludnością żydowską ( 2 synagogi, cmentarz żydowski, dawna ulica Żydowska / obecnie Zamenhofa, tablice pamiątkowe)

Zamość zrobił na nas niesamowite wrażenie.

Przeczytajcie: Pszczyna – atrakcje śląskiego miasteczka. To nie tylko zamek!

INNE ATRAKCJE ROZTOCZA W WOJEWÓDZTWIE LUBLESKIM

Roztocze to kraina w Polsce idealna do uprawiania różnych aktywności – nie tylko zwiedzania ciekawych miejsc i atrakcji. A więc jak jeszcze można spędzić czas będąc na Roztoczu? Już podpowiadamy:

  • Odwiedźcie liczne winnice, które są na tych terenach (np. winnica Lipowiec, winnica w Dworze Sanna) – Roztocze to „polska Toskania” i słynie z uprawiania winorośli i produkcji szlachetnych win.
  • Wybierzcie się na spływ kajakowy rzekami np. rzeką Wieprz (najpopularniejsza), Tanwią, Ładą.
  • Odkrywajcie Roztocze rowerem (tras rowerowych na Roztoczu jest mnóstwo).

GDZIE I CO ZJEŚC NA ROZTOCZU LUBELSKIM?

Roztocze ma swoje smaki i kulinaria. Będąc w tej części Polski warto skosztować następujących dań:

  • Pieróg biłgorajski tzw. krupniak
  • Gryczaniaki – rodzaj kotletów z kaszy gryczanej, sera, doprawione miętą
  • Łupcie – gołąbki z kaszy gryczanej
  • Cebularz – pszenny placek z cebulą i makiem (chętnie zajadany w Lublinie)
  • Pstrąg, karp
  • Szwaby – duże pierogi nadziewane ziemniakami i twarogiem
  • Zupa z pokrzyw
  • Podpłomyk
  • Reczczoniak

Jeśli zapragniecie skosztowania regionalnych dań Roztocza polecamy wizytę w Zagrodzie Guciów na terenie której znajduje się gospoda z regionalnymi daniami i wnętrzem, jak z roztoczańskiej chaty. Bardzo klimatyczne i przyjemne miejsce.

Innym sielskim miejscem z duszą na posiłek jest restauracja Mama – ulubione miejsce zmarłej już piosenkarki Kory Jackowskiej. Wnętrza są jak u mamy, dania również, a towarzystwa dotrzymują urocze koty.

Ekologiczne jedzenie z własnego pola i gospodarstwa zjecie w idyllicznym Dworze Sanna, w którym nocowaliśmy, ale o tym opowiemy w kolejnym akapicie.

GDZIE NOCOWAĆ NA ROZTOCZU LUBELSKIM?

Jadąc na Roztocze marzyliśmy o noclegu w sielskim miejscu. Wybór padł na Dwór Sanna – butikowy hotel z winnicą.

Na terenie Dworu Sanna funkcjonuje hotel, restauracja, jest rozległy ogród oraz ekologiczna farma i mnóstwo zwierząt – 4 psy (Pinot, Chmurka, Moka i Carla), owce, konie, krowy, kury. Jest też rozległa winnica. Dwór Sanna szczyci się tym, iż w 90 procentach jest samowystarczalny w zakresie żywności, a serwowane posiłki są fenomenalne – pełne smaków i kolorów z własnego ogrodu. Skosztujecie tutaj rzemieślniczych win i serów, wiele produktów można zakupić w hotelowym sklepiku.

W zakresie nocowania jest możliwość spania w dworku i folwarku. Folwark jest opcją bardziej budżetową i skromną.

Spacery o zachodzie słońca w winnicy w towarzystwie psiaków były uroczym doświadczeniem. Ponadto Dwór Sanna organizuje zwiedzanie winnicy z przewodnikiem, kolacje w winnicy, kolacje degustacyjne składające się ze smaków Roztocza.

Z całego serca rekomendujemy Wam to miejsce na nocleg, a jego rezerwacji możecie dokonać klikając w ten link:
Tutaj odpoczniecie od codziennego zgiełku.

Roztocze rozkochało nas w sobie. Jesienią wracamy w te rejony – tym razem przed nami Roztocze Wschodnie w województwie podkarpackim.

Więcej o Lubelskim znajdziecie tutaj:
Lubelskie

 

Zapraszamy Was również na Instagram oraz fanpage na Facebooku

Do zobaczenia gdzieś w drodze!